گشودن رمز متاستاز: میکروRNAهای اگزوزومی چگونه ارگانهای دور را برای استقرار سلولهای سرطانی آماده می کنند؟
میکروRNAها؛ معماران خاموش متاستاز در سرطان پستان
این مقاله مروری بهطور سیستماتیک نقش محوری میکروRNAها (miRNAها) را در ایجاد متاستاز ارگانویژه بررسی کرده است. مکانیسم اصلی از این قرار است که سلولهای تومور، اگزوزومهای حاوی میکروRNAهای خاصی را بهجریان خون ترشح میکنند که با رسیدن به ارگانهای هدف، نیچ پیشمتاستاتیک (Pre-metastatic Niche) را برای استقرار و رشد سلولهای سرطانی آماده میسازند.
به گزارش روابط عمومی دانشکده فناوریهای نوین پزشکی، محققان در یک مطالعه مروری جامع که به تازگی در مجله Oncology Letters منتشر شده، پرده از مکانیسمهای مولکولی پیچیده ای برداشته اند که نشان می دهد چگونه میکروRNAهای موجود در اگزوزومهای تومور، به عنوان پیامرسان های مخفی، ارگانهای مختلف بدن را برای پذیرش و رشد سلولهای سرطانی آماده می سازند. این پژوهش نشان می دهد که متاستاز در سرطان پستان سه گانه منفی (TNBC) -که تهاجمی ترین و کشنده ترین زیرگروه سرطان پستان محسوب می شود- فرآیندی تصادفی نیست، بلکه توسط شبکه ای دقیق از میکروRNAها هدایت می شود که هرکدام بسته به ارگان هدف، برنامه مولکولی خاصی را به اجرا درمی آورند. در متاستاز مغزی، میکروRNAهایی مانند miR-105 با تخریب سد خونی-مغزی و miR-19a با فعالسازی مسیرهای بقا در آستروسیتها، زمینه را برای نفوذ و استقرار سلولهای توموری فراهم می کنند. در متاستاز استخوانی، miR-218-5p تعادل بین استخوان سازی و تحلیل استخوان را بر هم زده و miR-21 چرخه معیوبی از تحلیل استخوان، آزادسازی فاکتورهای رشد و تحریک تومور ایجاد می کند. در متاستاز ریوی، میکروRNAها در سه فاز هماهنگ، ابتدا سد عروقی را مختل کرده، سپس نیچ ایمنی سرکوبگر ایجاد کرده و در نهایت کلونیزاسیون تومور را تسهیل می نمایند. در متاستاز کبدی نیز miR-122 با بازبرنامه ریزی متابولیسم گلوکز و القای کاشکسی عضلانی، محیطی مناسب برای رشد تومور فراهم می آورد. نکته جالب توجه اینکه برخی میکروRNAها مانند miR-10b، miR-21 و خانواده miR-200 در متاستاز به چندین ارگان نقش دارند، اما با توجه به میکرومحیط هر ارگان، عملکرد اختصاصی و متنوعی از خود نشان می دهند. این یافته ها چشم انداز تازه ای برای درمان های هدفمند مبتنی بر میکروRNA گشوده است، هرچند چالشهایی نظیر کارایی تحویل دارو به ارگانهای خاص، به ویژه عبور از سد خونی-مغزی، و نیز سمیت کبدی برخی مهارکننده ها، مسیر ترجمه بالینی این یافته ها را با دشواری هایی مواجه ساخته است. با این حال، پیشرفتهای اخیر در مهندسی اگزوزومها و سیستم های دارورسانی موضعی، افق های امیدوارکننده ای را برای درمان دقیق متاستاز در این نوع مهاجم سرطان پستان ترسیم می کند. این پژوهش، گامی اساسی در جهت درک عمیقتر از پدیده ارگانوتروپیسم محسوب می شود و می تواند به طراحی استراتژیهای درمانی شخصی سازی شده بر اساس الگوی متاستاتیک هر بیمار منجر شود.
جهت مطالعه بیشتر به فایل اصلی مقاله که در پیوست آمده است مراجعه بفرمایید.
کامنت